Köy Enstitülerinin İzleri Fotoğraflarla Kızılay Metroda
- Metehan KARAKAYA
- 15 Nis
- 2 dakikada okunur
Anadolu’nun eğitim tarihine damga vuran Köy Enstitülerini anlatan “Anadolu’yu Aydınlatan Alaz: Fotoğraflarla 21 Köy Enstitüsü” sergisi, Ankara’da sanatseverlerle buluştu. Sergide, eğitimci İsmail Hakkı Tonguç’un arşivinden seçilen özel fotoğraflar ziyaretçilere sunuldu.
Ankara’da Kızılay Metro Galerisi’nde açılan “Anadolu’yu Aydınlatan Alaz: Fotoğraflarla 21 Köy Enstitüsü” sergisi, Köy Enstitülerinin tarihini belgeleyen fotoğraflarla ziyaretçilerin ilgisini çekti. Ankara Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde düzenlenen sergi; Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Derneği, İsmail Hakkı Tonguç Belgeliği Vakfı, Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı ile Cumhuriyet Gazetesi iş birliğiyle gerçekleştirildi. 13–18 Nisan tarihleri arasında açık kalan sergi, canlı müzik eşliğinde yapılan açılışın ardından vatandaşların ilgisine sunuldu.
Sergide, Köy Enstitülerinin kuruluş sürecini ve Anadolu’daki eğitim seferberliğini anlatan çok sayıda özgün fotoğraf yer aldı. Ziyaretçiler, Türkiye’nin eğitim tarihinde önemli bir yere sahip olan bu kurumların geçmişine ışık tutan kareleri ilgiyle inceledi.
“Fikir Babası Atatürk’tür.”
Sergi kapsamında Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Derneği Ankara Şube Başkanı Ahmet Tan da Köy Enstitülerinin tarihsel önemine değinerek değerlendirmelerde bulundu. Tan, Köy Enstitülerinin kuruluşunun Türkiye’nin eğitim tarihinde önemli bir dönüm noktası olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: “Bu yıl Köy Enstitülerinin 86’ncı kuruluş yıl dönümü. 1940 yılında Meclis’ten Köy Enstitüleri Kanunu çıktığı için biz o tarihi kuruluş yıl dönümü olarak kabul ediyoruz. Aslında bu sürecin temelleri daha önce atılmıştı. Köy Enstitülerinin fikir babasının Mustafa Kemal Atatürk olduğunu söyleyebiliriz. Atatürk, dönemin Milli Eğitim Bakanı Saffet Arıkan’a köylerdeki eğitim sorununu nasıl çözebileceklerini sorduğunda, askerliğini çavuş ve onbaşı olarak yapan köylü gençlerin eğitilerek köylere öğretmen olarak gönderilmesi fikri ortaya çıktı” şeklinde konuştu.
Tan, bu fikrin daha sonra somut bir eğitim modeline dönüştürüldüğünü ifade ederek, Hasan Âli Yücel’in Milli Eğitim Bakanlığı döneminde önemli adımlar atıldığını vurguladı. Tan, “1936’dan itibaren başta Çifteler, Kızılçullu ve Gölköy’de eğitmen kursları başlatıldı. 1938’de Hasan Âli Yücel’in Milli Eğitim Bakanı olmasıyla birlikte büyük bir eğitim atılımı gerçekleşti. 1940 yılında çıkarılan yasa ile Köy Enstitüleri resmen kurulmuş oldu” dedi.
Köy Enstitülerinin Anadolu’daki yoksul köylü çocukları için önemli bir fırsat sunduğunu belirten Tan, kişisel bir anısını da paylaşarak şu sözleri dile getirdi: “Ben Köy Enstitülerini yoksul Anadolu köylüsünün umut ışığı olarak görüyorum. Bu konu açıldığında hâlâ çok heyecanlanıyorum. Çünkü benim babam da yedi çocuklu yoksul bir köylü ailesinden geliyordu ve Köy Enstitüsü sayesinde okuma imkânına kavuştu” dedi.
“Özgün Bir Arşiv”
Sergide yer alan fotoğrafların önemine de değinen Tan, serginin özgün bir arşiv çalışmasına dayandığını belirtti. Tan, “Bu sergi, İsmail Hakkı Tonguç Belgeliği Vakfı’nda bulunan ve bizzat İsmail Hakkı Tonguç tarafından çekilmiş fotoğraflardan oluşuyor. Bu yönüyle oldukça özel ve özgün bir sergi. 13 Nisan’dan 19 Nisan’a kadar ziyaretçilerin ilgisine açık olacak” ifadelerini kullandı.
Anadolu’nun eğitim tarihine ışık tutan fotoğrafları bir araya getiren sergi, Köy Enstitülerinin Türkiye’nin eğitim ve aydınlanma sürecindeki rolünü yeniden hatırlatmayı amaçlıyor.
